KIZIKLAR’DAN BİR KIZIK

Yayınlanma Tarihi : 01 Kasım 2026, 14:43

Mecbure İNAL VELA

Bursa’da Uludağ eteklerinde, vadi aralıklarına kurulu Kızık köyleri mevcuttur.

Kızık, kelime anlamı olarak “kuvvetli, yasakta pek ciddi, töreye saygılı ve disiplinli halk, birkaç gözden fışkıran sıcak su kaynağı anlamlarına gelmektedir. Kıstırılmış, sıkıştırılmış anlamına da gelmektedir.

Uludağ’ın kuzey eteklerinde kurulu bulunan Cumalıkızık, DeğirmenliKızık, Fidyekızık, Hamamlıkızık ve Derekızık, Devlet-i Aliyye’nin kuruluşundan beri var olan ve tarihi Orhan Gazi ile bütünleşen, güzelliğiyle, gerek doğal, gerek tarihi zenginlikleriyle görenleri kendine hayran bırakan köylerdir.

Dere kıyısında kurulu olduğu için bu ismi alan Derekızık’ta uzun yıllar bulunma imkanım oldu. Köye ilk gittiğim doksan yedili yıllarda, diğer Kızık köylerine nazaran daha bilinmedik, daha bakir kalabilmiş bir köy idi.

Köyün her köşesinden, köyün içinden geçen yolun her iki kıyısından, sokak aralarından buz gibi sular çağlayıp akardı. Bahçe kıyılarında ki arklardan akan sular, evlerimizin çeşmelerinde akan sulardan bile daha berrak, daha lezzetli ve içilebilecek kıvamdaydı diyebilirim.

Tarihinin en büyük su krizini o yıllarda yaşayan İstanbul’dan bir misafirimiz gelmişti. Derekızık’ta her köşeden çağıldayıp akan suları görünce:

“Biz susuzluktan kırılıyoruz, bu nasıl bir adaletsizlik!” diyerek serzenişte bulunmuştu.

Köyde bulunan yazlık evimizin bahçesinin alt köşesinde bir kaynak suyu akıyordu. Su çok temizdi ve elinizi uzun süre içerisinde tutamayacağınız soğukluktaydı. Biz evi almadan ve bahçenin etrafına duvar örmeden evvel, köy ahalisi gelip bu kaynaktan su içer, evlerine bu kaynaktan su taşırlarmış.

Evimizin giriş kapısına yakın bir havuz yaptırarak suyu oraya nakletmiş, havuzun içinde alabalık yetiştirmeye başlamıştık. İçme suyumuzu da bu kaynaktan temin ediyorduk. Su öylesine benzersiz bir lezzete sahipti ki, başka hiçbir suyu içemez, içtiğimizde de susuzluğumuzu gideremez olmuştuk. Yaz aylarında buzdolabına su koyma ihtiyacı hissetmiyorduk ve gelen misafirlerimize de bu sudan ikram ediyorduk. Suyu her kim içse, giderken bidonlara doldurup evine de götürmek için izin istiyordu.

Aslında sadece bizim bahçemizde ki kaynak suyu değil, köyün bütün suları aynı lezzet ve soğukluğa sahipti. Bahçelerin, tarlaların çoğundan kaynak suları doğal olarak fışkırıyordu.

Bu su bolluğu, suyun kıymetinin anlaşılmasını da güçleştiriyordu. Köyde yaşayanlardan bazıları, uzun hortumları musluklara bağlayarak çeşmeyi açıyor, suyun akşama kadar terasına gürül gürül akıp gitmesini sağlıyordu. Bu yöntemle evinin içini serinletmeyi deneyenlerin sayısı az değildi. Bazıları da evin giderine saldıkları hortumdan yirmi dört saat su akıtıyor, gider kokusundan bu şekilde kurtulmayı deniyorlardı.

Kısacası suyu çok bol olan bu beldede kıymeti en bilinmeyen nimet su idi. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.), dere kıyısında bile abdest alsak, abdestten artan suyu tekrar dereye iade etmemizi öğütlemişti ya, köyde, bu sünnete hiç uymayan bir yaşantı biçimi sürdürülmekteydi.

Zaman içinde, köylülerden bazılarının, içinden su çıkan arazilerini fahiş fiyatlarla sattıkları konuşulmaya başlandı. Öyle ki, köylüler arazilerini satmak için sıraya girmiş gibiydi.

Evimizin bitişiğinde, suyunu kaynak sularından temin eden bir alabalık çiftliği mevcuttu. Geniş bir arazi üzerine kurulmuş bulunan çiftlikte, kademe kademe oluşturulan havuzların her kademesinde farklı büyüklükte alabalıklar beslenip yetiştiriliyordu. Alabalık meraklıları araçlarıyla gelip alış-verişlerini yapabiliyorlardı. Su temiz ve kaynak suyu olduğu için, balıklar da çok lezzetliydi.

Gel zaman git zaman, alabalık çiftliği de fahiş fiyatla satılan araziler arasına girdi. Çiftlikteki havuzlar iptal edildi ve üzerine su fabrikası kuruldu. En büyük pay sahibinin Yahudiler olduğu meşhur bir su fabrikası, kısa zamanda burada faaliyete geçti.

Fabrika kurulduktan kısa süre sonra iki ev arkamızdan akan derenin suları çekilmeye başladı. Geçen yıllar içinde, yol kıyılarından akan suların üstleri de kapatılmış, görünmez olmuşlardı. Bahçe kenarlarından akan sular da azalmaya, ince ince akmaya yüz tutmuştu.

Nihayet bir gün geldi, ezelden beri bahçemizin köşesinden çıkan kaynak suyu da çekildi, alabalık havuzumuza bir damla su gelmez oldu. Balıkları boşaltıp, havuza dışarıdan, içilmesi mümkün olmayan bir akarsu çektik. Havuzumuz süs havuzuna dönüştü. Zaman zaman bu suyun da kesildiği oldu.

Artık Derekızık köyünün geldiği noktada, eskiden köy girişinde akan gürül gürül çeşme akmaz olmuş, bu çeşmeye su almaya gelenler eli boş dönmeye başlamışlardı.

Köyde evimiz olmasa bile Derekızık’a, cami çeşmesinden damacana ile su taşımaya haftada bir kere giderdik. Seneler evvel en son gidişimizde, cami çeşmesinden de su almamıza izin verilmedi. Köy ahalisi suyun kıymetini anlamaya başlamıştı fakat epeyce geç kalınmıştı. Artık köyün her köşesinden eskisi gibi sular fışkırmıyordu. Köye kurulan su fabrikası da, etrafında ki bütün kaynak sularını bünyesinde toplamış, köyün adeta damarlarını kurutmuş, iliklerini içmişti.

Su hayattır derler. Yahudi milleti sinsi planlarıyla geleceğe yatırım yaparken, nerede en lezzetli sular varsa bünyesine toplarken, biz sadece şu an bize ödenecek olan miktarın sevdasına düşüyor, geleceğimizi, çocuklarımızı pek düşünmüyoruz. Bunun en bariz örneklerini de günümüzde maalesef yaşamaktayız.

Yahudiler’in iliklerimize, damarlarımıza kadar nasıl sızdıklarını anlayabilmemiz için, Yahudi mallarını boykot etmeye niyetlenmemiz gerekiyormuş. Yahudi sermayesiyle nasıl kuşatıldığımızı geçte olsa fark etmiş bulunmaktayız.

Zararın neresinden dönülse kârdır. Ümidimiz o ki, bundan sonra aynı yanlışları yapmaya devam etmeyelim.