BENİM PENCEREMDEN- “Si quelqu’un te ferme une porte, trouve une fenêtre. Et si la fenêtre est fermée, cherche la clé.” (Biri size bir kapıyı kapatabilir. Ama geriye bir pencere ve o pencereyi aralayacak biri kalmışsa, kaderiniz hâlâ sizin ellerinizdedir.)

— Senegal’den Yansıyan Gerçek Bir Hayat Mücadelesinden İzlenimler

Bazen insanı kaleme sarılmaya iten şey büyük planlar, önceden tasarlanmış cümleler değildir. Hayat; sabahın erken saatlerinde ekrana düşen küçük bir detayla, ardına takılıp gittiğiniz bir kelimeyle ya da uzakta bir coğrafyada kurulan sessiz bir diyalogla ayağınıza gelir.

Fransızca dilindeki o masum gibi duran “lui” zamirinin peşine takılıp Senegal’in sıcak topraklarına, Njafat köyüne ve Dakar’ın amfilerine kadar uzandık. Karşımızda, izleyeni derinden sarsan o gerçek hayat mücadelesi duruyordu...

Ekranımıza 21 yaşında, hukuk fakültesinde sınıfının birincisi olan Khady’nin hikâyesi yansıdı… Karşısına dikilen tüccar zihniyeti, "Senin diploman bizim borçlarımızı ödemez!" diyerek genç bir kızın geleceğini, kitaplarını ve umudunu babasının borcuna kurban etmek istiyordu. Evliliğe zorlanan, kitapları yakılmak istenen Khady’nin şahsında, aslında cehaletin ve çaresizliğin insanlığa vurduğu o ağır prangayı gördük.

Zifiri Karanlıkta Açılan Pencere: Büyükbabanın Mirası

Tam her şeyin bittiği, kapıların Khady’nin yüzüne tek tek kapandığı o en çaresiz anda, rahmetli büyükbabanın yıllar önce bıraktığı o bilgece vasiyet yankılandı:

“Atou, eğer bir gün bu çocuğa kapıyı kapatmak isterlerse, ona bir pencere aç.”

Ve baba, çaresizlik ile boyun eğmişlik arasında sırtını kendi evladına döndüğü gün; anne ortaya çıktı. Gelinlik bileziklerini gizlice satıp harç parasını Khady’nin eline tutuşturdu. Babanın "Bunu benim arkamdan nasıl yaparsın?" öfkesine, annenin verdiği o tarihi cevap ise karanlığı yaran bir şimşek gibiydi:

“Çünkü o gün senin sırtın kendi evladına dönüktü!”

İşte o an anladık ki, kader tek bir kapının kilitlenmesiyle son bulmaz. Bir anne yüreği, bir dostun ulaştırdığı ders notu ya da vicdanlı bir şoförün cesareti o pencereyi mutlaka aralar.

Diplomadan Kalıcı Eşiğe: Bilgi Çalınamayan Bir Topraktır

Hikâyenin bize öğrettiği en büyük hakikat şuydu: "Le savoir, c'est la seule terre qu'on ne peut pas te voler." (Bilgi, elinden asla çalınamayacak tek topraktır.)

Karanlığı aydınlatmak için sadece bir kâğıt parçası, bir diploma tek başına yetmez. O diplomanın ardındaki bilgi ve irade, topluma kök salan kalıcı bir esere dönüşmek zorundadır. Nitekim Khady, sadece kendi diplomasını alıp kurtulmakla kalmadı; o topraklara geri dönüp çocukların cehalete kurban gitmeyeceği, aydınlığın harmanlandığı o okulu inşa etti.

Karanlığı yenen şey, kişisel bir başarı değil; arkada bırakılan o kalıcı eser, o açık tutulan okul kapıları oldu.

Gençlere Mesaj: Asla Umudunuzu Kaybetmeyin!

İşte tam bu noktada, benim bu pencereden genç kardeşlerime söyleyecek tek bir sözüm var: Asla umudunuzu kaybetmeyin.

Hayat karşınıza hevesinizi kıran, emeklerinizi yok sayan veya önünüze aşılmaz duvarlar ören insanlar çıkarabilir. Sizi hayallerinizden vurmak isteyen, "Bu diplomayla mı dünyayı kurtaracaksın?" diyen soğuk sesler duyabilirsiniz.

Ama unutmayın; rüzgârın ve aydınlığın sızacağı bir pencere mutlaka vardır. Yeter ki siz zihninizdeki ışığı söndürmeyin; kendi iradenizi başkalarının borç senetlerine kurban etmeyin ve kazandığınız bilgiyi insanlığa bir eser olarak sunmaktan vazgeçmeyin.

Çeşitliliğin Arkasındaki Sabit Vicdan

Zaman zaman yazılarımın çeşitliliğine bakan okuyucularım sorabilir: "Bugün bir Senegal filminden, yarın bir türküden, ertesi gün sokağın sesinden bahsediyoruz... Bu kalem nereye koşuyor?"

Konular değişebilir, rüzgâr farklı yönlerden esecektir. Ama bu pencereden baktığımızda süzdüğümüz vicdan, gençliğe ve geleceğe duyduğumuz o sarsılmaz inanç hep sabittir.

Şimdi dönüp kendimize soralım: Yüzümüze kapanan kapılara bakıp ağlayacak mıyız, yoksa o pencereyi zorlayıp kendi aydınlığımızı ve eserimizi kuracak mıyız?

Sevgili gençler, pencereniz hep açık, umudunuz hep diri olsun.