TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI 17 YAŞINDA: İŞ BİRLİĞİ 64 MEKANİZMAYA ULAŞTI

Türk Devletleri Teşkilatı, Nahçıvan Anlaşması’nın imzalanmasının 17’nci yılında iş birliği alanlarını genişletmeye devam ediyor. TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, teşkilat bünyesindeki iş birliğinin siyasi diyalogdan yapay zekâ ve uzay teknolojilerine kadar 64 mekanizmaya ulaştığını açıkladı.

Yayınlanma Tarihi : 03 Ekim 2026, 15:22

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI 17 YAŞINDA: İŞ BİRLİĞİ 64 MEKANİZMAYA ULAŞTI

Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) kuruluşuna temel oluşturan Nahçıvan Anlaşması’nın imzalanmasının üzerinden 17 yıl geçti. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından 3 Ekim 2009’da imzalanan anlaşmayla kurumsal yapıya kavuşan Türk Konseyi, 2021’de İstanbul’da gerçekleştirilen zirvede bugünkü adı olan Türk Devletleri Teşkilatı’nı aldı. TDT’nin kuruluş tarihi Dışişleri Bakanlığı tarafından da 3 Ekim 2009 olarak belirtiliyor.

3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü dolayısıyla Dışişleri Bakanlığı ve TDT tarafından mesajlar yayımlandı.

Beş üye ülke, üç gözlemci

TDT’nin tam üyeleri Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dan oluşuyor. Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise teşkilatta gözlemci statüsünde bulunuyor.

Teşkilatın faaliyet alanı siyasi ilişkilerin yanı sıra ekonomi, ticaret, ulaştırma, enerji, eğitim, sağlık ve kültür gibi farklı başlıklara uzanıyor.

İş birliği 64 alana yayıldı

TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, 3 Ekim dolayısıyla yayımladığı mesajda, teşkilat bünyesindeki iş birliğinin 64 mekanizmaya ulaştığını bildirdi.

TDT’nin açıklamasına göre bu mekanizmalar; siyasi diyalog, ekonomi, ticaret, ulaştırma ve enerjinin yanı sıra dijitalleşme, yapay zekâ, sağlık, çevre, eğitim, gençlik, güvenlik ve uzay teknolojilerini de kapsıyor.

Ömüraliyev, Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun uzun vadeli yol haritasını oluşturduğunu belirterek ekonomik ve fiziki bağlantıların geliştirilmesi, teknolojik dönüşüm ve gençlere yönelik çalışmaların öncelikli başlıklar arasında bulunduğunu ifade etti.

Türkiye’nin ticaret hacmi 16,9 milyar dolar

TDT kapsamındaki ekonomik ilişkiler de iş birliğinin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Paylaşılan verilere göre Türkiye’nin TDT üyesi ülkelerle dış ticaret hacmi 2002’de 871 milyon dolar seviyesindeyken 2025 sonunda 16,9 milyar dolara yükseldi.

Üye ve gözlemci ülkeler birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin bu ülkelerle yıllıklandırılmış toplam ticaret hacminin Temmuz 2026 itibarıyla 27,8 milyar dolara ulaştığı bildirildi.

Orta Koridor gündemde

Türkiye ile Orta Asya’yı Hazar Denizi üzerinden birbirine bağlayan Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru da TDT’nin ulaştırma ve ekonomik iş birliği gündeminde yer alıyor.

Üye ülkelerin gümrük ve idari işlemlerin kolaylaştırılması ile sınır geçişlerinin uyumlaştırılması konusunda çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor.

TDT’nin 17’nci kuruluş yıl dönümünde verilen mesajlarda, teşkilatın önümüzdeki dönemde ekonomik, teknolojik, ulaştırma, enerji, sağlık, eğitim ve güvenlik alanlarındaki çok taraflı iş birliğini geliştirmesi hedefleniyor.