Pascal Boniface'tan İsrail Lobisi Analizi: Washington'ı Kim Etkiliyor?

Fransız uluslararası ilişkiler uzmanı Pascal Boniface, Eli Clifton ve Ian Lustick’in “Israel’s Lobby: America in the Grip of a Foreign Power” adlı kitabını değerlendirdi. Eserde, İsrail yanlısı lobi kuruluşlarının ABD siyasetindeki etkisi, seçim kampanyalarına sağlanan finansman ve Washington’ın Orta Doğu politikası ele alınıyor.

ABD’nin İsrail’e yönelik politikası ve bu politikanın şekillenmesinde etkili olan siyasi aktörler, yeni bir kitapla yeniden tartışmaya açıldı. Araştırmacı gazeteci Eli Clifton ile siyaset bilimci Ian Lustick’in kaleme aldığı Israel’s Lobby: America in the Grip of a Foreign Power (İsrail Lobisi: Yabancı Bir Gücün Pençesinde Amerika) adlı eser, İsrail yanlısı lobi ağlarının Washington’daki karar alma süreçleri üzerindeki etkisini inceliyor.

Fransız Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü (IRIS) kurucusu ve direktörü Pascal Boniface da kitabı değerlendirdi. Boniface’ın aktardığı değerlendirmede, özellikle Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi (AIPAC) başta olmak üzere İsrail yanlısı kuruluşların seçim finansmanı, siyasi baskı mekanizmaları ve kamuoyu tartışmalarındaki rolü öne çıkıyor.

AIPAC ve ABD siyasetindeki lobi faaliyetleri

Kitapta, İsrail yanlısı lobi faaliyetlerinin yalnızca seçim kampanyalarına sağlanan maddi destekle sınırlı olmadığı savunuluyor. Clifton ve Lustick, bazı kuruluşların Kongre üyeleri ve başkanlar üzerindeki etkisini, medya ve üniversitelerdeki tartışmalara müdahale iddialarını ve İsrail politikalarına yönelik eleştirilerin antisemitizm suçlamalarıyla karşılaşmasını inceliyor.

Yazarlar, AIPAC’ın yanı sıra düşünce kuruluşları, bağışçılar ve farklı siyasi aktörlerden oluşan geniş bir etki ağının ABD’nin İsrail politikasının şekillenmesinde rol oynadığını ileri sürüyor.

Boniface’ın değerlendirmesinde, bu ağların Amerikan dış politikasını zaman zaman Washington’ın kendi ulusal çıkarlarıyla çelişebilecek yönde etkilediği görüşü öne çıkıyor. Ancak bu yaklaşım, kitabın yazarlarının siyasi ve akademik değerlendirmesi olarak ele alınıyor.

ABD'nin İsrail'e sağladığı yardımlar tartışmanın merkezinde

Kitabın önemli başlıklarından biri, ABD'nin İsrail'e sağladığı askeri ve mali destek. Clifton ve Lustick, bu yardımların büyüklüğünü ve Amerikan dış politikasına etkilerini sorguluyor.

Yazarlar, İsrail'e yönelik desteğin Soğuk Savaş döneminde stratejik ortaklık gerekçesiyle savunulduğunu, ancak Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra da devam ettiğini belirtiyor. Bu nedenle ABD'nin İsrail politikasının yalnızca güvenlik ve stratejik ortaklık çerçevesinde açıklanamayacağını savunuyorlar.

Boniface'ın aktardığı kitap değerlendirmesinde, 1948'den bu yana yapılan yardımların enflasyona göre düzeltilmiş toplamının yaklaşık 300 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Ayrıca 7 Ekim 2023 sonrasında İsrail'e sağlanan ek destekler de bu tartışmanın parçası olarak ele alınıyor.

Yazarlar, söz konusu yardımların İsrail hükümetinin politikalarını daha az ihtiyatlı ve daha sert biçimde sürdürmesine imkân tanıdığı görüşünü dile getiriyor. Bu yaklaşım, ABD'nin uzun vadeli çıkarları açısından da eleştiriliyor.

Kongre'deki İsrail konuşmaları ve siyasi baskı iddiaları

Eserde, İsrail'in ABD Kongresi'ndeki görünürlüğü ve İsrailli liderlerin Kongre'de yaptığı konuşmalar da lobi etkisinin göstergeleri arasında değerlendiriliyor.

Boniface'ın aktardığına göre, İsrail başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Mart 2015'te Kongre'de yaptığı konuşma, sık sık alkışlarla kesintiye uğradı. Kitapta bu örnek, ABD siyasetindeki İsrail desteğinin siyasi ağırlığını anlatmak için kullanılıyor.

Dönemin ABD Dışişleri Bakanı George Shultz'un da AIPAC'ın etkisi nedeniyle İsrail'e sağlanan yardımların sorgulanmasının zorluğuna dikkat çektiği aktarılıyor.

Kitapta ayrıca, Başkan Gerald Ford döneminde ABD'nin İsrail politikasının yeniden değerlendirilmesi gündeme geldiğinde, Kongre üyelerinin bu girişime karşı ortak tutum aldığı örneği yer alıyor. Yazarlar, bu tür gelişmelerin başkanların dış politika kararlarında lobi faaliyetlerini hesaba katmak zorunda kaldığını gösterdiğini savunuyor.

Amerikan başkanlarının kararlarında lobi etkisi

Clifton ve Lustick, ABD başkanlarının İsrail politikası konusunda zaman zaman kendi diplomatik ve güvenlik danışmanlarının önerileriyle lobi baskısı arasında kaldığını ileri sürüyor.

Kitapta, bu etkinin her dönemde aynı sonucu doğurmadığına da dikkat çekiliyor. Ronald Reagan'ın Suudi Arabistan'a AWACS satışını sürdürmesi, Dwight Eisenhower'ın Süveyş Krizi sırasında İsrail'den çekilmesini istemesi, George H. W. Bush'un yerleşim politikaları nedeniyle İsrail'e sağlanan kredileri gündeme getirmesi ve Barack Obama'nın İran nükleer anlaşmasını imzalaması, lobi karşısında farklı politika tercihlerinin örnekleri olarak sıralanıyor.

Yazarlar, bu örneklerin istisnai olduğunu ve ABD yönetimlerinin İsrail politikası konusunda hareket alanının lobi faaliyetlerinden etkilendiğini savunuyor.

7 Ekim sonrası tartışmalar ve ifade özgürlüğü

Kitabın güncel tartışmalarından biri de 7 Ekim 2023 sonrasında ABD'deki üniversitelerde, medyada ve siyasi çevrelerde İsrail politikalarına yönelik eleştiriler.

Clifton ve Lustick, İsrail hükümetinin politikalarını eleştiren veya Filistinlilere destek veren bazı kişi ve grupların antisemitizm suçlamalarıyla karşı karşıya kaldığını belirtiyor. Yazarlara göre bu durum, ifade özgürlüğü ve üniversitelerdeki akademik tartışmalar açısından baskı ortamı oluşturuyor.

Eserde AIPAC'ın siyasi çizgisinin zamanla daha sağa kaydığı ve İsrail hükümetinin politikalarına yönelik eleştirel değerlendirmelerin önünü daralttığı da ileri sürülüyor. Yazarlar, bu yaklaşımın iki devletli çözüm gibi diplomatik seçeneklerin tartışılmasını zorlaştırdığını savunuyor.

Bu tartışmada İsrail hükümetinin politikalarına yönelik eleştiri ile Yahudilere yönelik antisemitik tutumların birbirinden ayrılması gerektiği de önem taşıyor. Kitabın ele aldığı konu, Yahudi toplulukları değil, İsrail yanlısı siyasi lobi kuruluşları ve bunların ABD'deki faaliyetleri.

"Önce İsrail" yaklaşımının etkisi azalıyor mu?

Boniface'ın aktardığı değerlendirmede, ABD kamuoyundaki değişim de kitabın önemli başlıkları arasında yer alıyor. Yazarlar, özellikle genç kuşaklarda ve siyasi çevrelerin bir bölümünde İsrail'e verilen koşulsuz desteğin daha fazla sorgulandığını öne sürüyor.

Kitapta, 2020 seçimlerinde Joe Biden'a oy veren seçmenlerin bir bölümünün, Biden yönetiminin 7 Ekim sonrasında İsrail'e verdiği destek nedeniyle 2024 seçimlerinde Kamala Harris'e oy vermediği iddiasına da yer veriliyor. Bu değerlendirme, yazarların seçim davranışlarına ilişkin yorumlarından biri olarak aktarılıyor.

Clifton ve Lustick'e göre, İsrail'in iç siyasetinde aşırı sağın ve güvenlik odaklı politikaların güçlenmesi, ABD'nin İsrail'e yönelik desteğinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılıyor.

Boniface'ın değerlendirmesinde öne çıkan sonuç ise Washington'da uzun yıllar sorgulanmadan kabul edildiği belirtilen "Önce İsrail" yaklaşımının artık daha fazla tartışmaya açılması. Yazarlar, bu anlayışın hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi çevrelerde eski ağırlığını kaybetmeye başladığını savunuyor.

Kitap 2026'da yayımlandı

Eli Clifton ve Ian Lustick'in Israel’s Lobby: America in the Grip of a Foreign Power adlı kitabı, Atria/One Signal Publishers tarafından 11 Ağustos 2026'da yayımlandı. 304 sayfalık eser, İngilizce olarak okuyucularla buluştu.

Kitap, ABD-İsrail ilişkilerinin yalnızca iki ülke arasındaki stratejik ortaklık üzerinden değil, Amerikan iç siyasetindeki lobi faaliyetleri ve karar alma mekanizmaları üzerinden de incelenmesini amaçlıyor.

Eserin tezleri farklı değerlendirmelere konu oldu. Publishers Weekly, kitabın AIPAC, düşünce kuruluşları ve büyük bağışçıların Amerikan siyasetindeki etkisini ayrıntılı biçimde ele aldığını yazarken, Washington Examiner'da yayımlanan bir incelemede yazarların ABD-İsrail ilişkilerini fazla basitleştirdiği eleştirisi dile getirildi.

Pascal Boniface'ın değerlendirmesiyle yeniden gündeme gelen kitap, ABD'nin İsrail politikasında lobi kuruluşlarının rolü, dış yardımın kapsamı ve siyasi karar alma süreçlerinin bağımsızlığı konularındaki tartışmaları yeniden gündeme taşıyor.


Kazım Çetin'in derlediği Pascal Boniface'in yazısının tam metni:

’’ İsrail Lobisi: Yabancı Bir Gücün Pençesinde Amerika »kitabını okudum.

Pascal Boniface, Eli Clifton ve Ian Lustick'in kaleme aldığı «Israel's Lobby: America in the Grip of a Foreign Power» (Atria, 2026) « İsrail Lobisi: Yabancı Bir Gücün Pençesinde Amerika » adlı eseri tahlil ediyor. Bu kitap, İsrail yanlısı etki ağları ile bu ağların Washington'daki siyasi kararlar üzerindeki etkisini konu alan bir araştırma niteliği taşıyor.

AIPAC (American Israel Public Affairs Committee) « Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi »aracılığıyla yürütülen seçim kampanyası finansmanları, siyasi sorumlular üzerinde kurulan baskılar, medya ve üniversiteler içerisindeki müdahaleler ve eleştirel sesleri itibarsızlaştırmayı amaçlayan antisemitizm suçlamaları arasında; kitap, bazı lobilerin Washington'ı İsrail'i desteklemeye —bazen Amerikan çıkarlarının hilafına— zorlamak ve Tel Aviv'in yürüttüğü politikaya yönelik muhalefeti sınırlamak için devreye soktuğu çeşitli araçları inceliyor.

İsrail, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki siyasi tartışmaları hangi yollarla etkiliyor?

İki ülke arasındaki stratejik ittifak ne kadar ileri gidebilir? Bu durum önümüzdeki yıllarda nasıl bir evrim geçirebilir?

Tüm bunlar, okuyucuyu ABD'nin müttefiki İsrail'e yönelik politikasına taze bir gözle bakmaya davet eden bu eserin merkezinde yer alan sorulardan sadece birkaçı.

Eli Clifton ve Ian Lustick'in yazdığı «Israel's Lobby: America in the Grip of a Foreign Power» adlı bu kitabın bir gün Türkçeye çevrilip çevrilmeyeceğini bilmiyorum ama Amerika Birleşik Devletleri'nde temin edilebilir ve okunması son derece büyüleyici. Söz konusu olan lobby, İsrail lehine hareket eden bir lobidir ve yazarların belirttiği üzere, bu durum o kadar da Amerikalı Yahudilerden kaynaklanmamaktadır.

 Çünkü yapılan anketlere göre, son seçimlerde İsrail'e verilen destek, Amerikalı Yahudilerin endişeleri arasında 11 konu içinde ancak 9. sırada yer alıyordu. Asıl önemli olan, aralarında Sheldon Adelson gibi, İsrail'e çok büyük yatırımlar yapan ve Amerikan dış politikasını bazen Amerikan ulusal çıkarlarının aleyhine olacak şekilde İsrail lehine yönlendiren birkaç milyarderdir.

Bu kitabın kınadığı şey de tam olarak budur: İsrail'e sağlanan devasa yardım; hak edilmeyen ve bazen Amerikan ulusal çıkarlarına ters düşen bir yardım. Yazarlara göre bu Amerikan yardımı, İsrail'in hem ihtiyatlı olmayan hem de saldırgan bir politika izlemesine imkân tanımakta ve Amerika'nın uzun vadeli çıkarlarına zarar vermektedir. Bu yardım, ABD'nin yabancı ülkelere yaptığı toplam yardımın dörtte birini oluşturuyor ve enflasyona göre düzeltildiğinde 1948'den beri 300 milyar dolara denk geliyor. Bu da yılda yaklaşık 3 milyar, 3 milyar dolardan fazladır. 7 Ekim saldırılarının ardından İsrail'e 16 milyar dolar yardım gönderildi, 2025'te ise 7 milyar dolar gönderildi. Bu son derece yüksek bir rakam.

İsrail lobisi; aralarında Yahudilerin, Hristiyanların ve diğerlerinin bulunduğu, Amerikan politikasının İsrail'in çıkarlarını kayırması için kampanya yürüten bir grup kuruluş ve bireydir. Aslında bu, İsrail ile ABD arasında ortak bir mutabakat değildir; İsrail'in yararına, bazen de aşırı bir şekilde ABD'nin zararınadır. Bu durum çok uzun süre, İsrail'in ABD'nin Soğuk Savaş'taki müttefiki olduğu gerekçesiyle haklı gösterildi.

Yazarlar, eğer bu argüman doğru olsaydı yardımın Soğuk Savaş'ın bitimiyle durması gerektiğini, ancak bunun gerçekleşmediğini belirtiyorlar. Yazarlar, George Washington'ın veda konuşmasında, bazı uluslara karşı duyulabilecek antipatinin yanı sıra, ortak çıkarlar fikrini destekleyen (bu çıkarlar var olmasa bile) bazı uluslara duyulan tutkulu bağa karşı da uyardığını hatırlatıyorlar. Yazarlara göre bu, tam olarak İsrail ile ABD arasındaki mevcut durumdur.

İsrail devletinin kurulmasından bu yana yabancı liderler, birleşmiş olan her iki Kongre odasında konuşma yapmak üzere 79 kez davet edildi. Bunların sekizinde bu kişi İsrail'in başbakanı veya cumhurbaşkanıydı. Hiçbir başka ülkeye bu kadar büyük bir onur gösterilmemişti ve 1995'ten bu yana Kongre önünde 30 konuşma yapıldı, bunların beşi İsrail başbakanına aitti. Netanyahu, Churchill'den veya dünyadaki herhangi bir liderden dört kat daha fazla geldi. Benjamin Netanyahu'nun Mart 2015'te Kongre'deki konuşması, 33'ü ayakta alkışlama olmak üzere toplam 38 kez alkışlarla kesintiye uğradı.

1982-1988 yılları arasında Reagan döneminde dışişleri bakanlığı yapmış olan George Shultz, AIPAC yüzünden İsrail'e yapılan yardım hacmini sorgulamanın ne kadar zor olduğu karşısında hem şaşkın ve hayrete düştüğünü hem de kendisini tükenmiş hissettiğini ifade ediyordu.

Yazarların deyimiyle "lobilerin leviathanı" (canavarı) olan, ana pro-İsrail lobisi AIPAC'ın sorumlusu, Amerika'da bundan daha güçlü bir lobinin olmadığını iddia ederek herhangi bir zamanda bir restoranda kağıt üzerinde İsrail lehine 70 senatörün imzasını toplayabileceğiyle övünüyordu. Nitekim öyle de yaptı; Başkan Ford, Kissinger ile birlikte İsrail'e yönelik Amerikan politikasını yeniden incelemek istediğinde, 76 senatör hem demokrat hem cumhuriyetçi olarak bunun kesinlikle yapılmaması gerektiğini belirten bir mektuba imza attı.

Yazarlara göre, Orta Doğu ile ilgili kararlarını almadan önce pro-İsrail lobisinin ağırlığını hesaba katan tüm Amerikan başkanlarında bir "önceden kestirme/kaçınma" refleksi bulunmaktadır. Yazarlar, eğer Amerikan liderleri AIPAC'ın desteği veya onun muhalefet korkusu olmadan hareket edebilselerdi politikanın tamamen farklı olacağını söylüyorlar.

Ancak başkanlar, bu lobiyi memnun etmek için sık sık diplomatik veya ulusal güvenlik danışmanlarının önerilerine aykırı pozisyonlar almak zorunda kaldılar. Dolayısıyla iç politika zorunlulukları ile Amerikan dış politikasının öncelikleri ve genellikle de değerleri arasında bir çelişki bulunmaktadır.

Lobi bazen yenilgiye uğramıştır; örneğin Reagan, pro-İsrail lobisinin karşı çıkmasına rağmen Suudi Arabistan'a AWACS satışını sürdürdüğünde; ya da Eisenhower, Fransız ve İngilizlerle birlikte işgal ettikleri Süveyş Kanalı'ndan çekilmelerini İsrail'den talep ettiğinde veya George Bush, İsrail kolonizasyonunu sürdürmesi halinde İsrail'e kredileri durduracağını dayattığında ve son olarak Obama, Netanyahu ve tüm pro-İsrail lobisi buna çok şiddetli bir şekilde karşı çıkmasına rağmen İran nükleer anlaşmasını (5+1 anlaşmasını) imzaladığında durum böyle olmuştur. Ancak bunun dışında, Amerika'nın bir liderinin İsrail'in çıkarlarını algılayış biçimine aykırı bir şey yapma iradesi gösterdiği her seferinde lobi galip gelmiştir.

AIPAC sağa, hatta aşırı sağa kaymış ve ABD ile İsrail arasındaki ilişkinin herhangi bir eleştirel incelemesini engellemektedir. Özellikle 7 Ekim'den sonra, gazetelerde, üniversitelerde İsrail'in herhangi bir eleştirisini veya Filistin davasına verilen her türlü desteği sorgulayan bir tür McCarthyci iklim kurmuştur.

Yazarlara göre bu, McCarthy dönemini hatırlatan bir iklimdir. İki devletli çözümü terk ederek tamamen güvenlik odaklı ve sadece gücün İsrail'in çıkarlarını dayatması gerektiği bir politikaya yönelmiştir. Aslında onlar, medeniyetler çatışması temelinde, Amerikan politikasını büyük ölçüde etkileyen Müslüman karşıtı önyargıları da beslemişlerdir. AIPAC, İsrail'e yeterince destek vermediği düşünülen Yahudi adaylara karşı kampanya yürütebilmiş ve bazen Cumhuriyetçi milyarderler, İsrail'e en çok destek veren Demokrat adayları öne çıkarmak için Demokrat ön seçimlerine müdahale etmişlerdir.

Ve elbette, "apartheid" terimi kullanılırsa, "soykırım" terimi kullanılırsa ve hatta eleştiri yapılırsa antisemitizmle suçlandığınız bir kampanya var. Ve bundan bahsedilmemelidir, çünkü AIPAC'ın argümanlarına göre bu durum, üniversitelerdeki Yahudi öğrencileri güvensiz duruma sokarak antisemitizme zemin hazırlayabilir. Bununla birlikte, bu argümanlar giderek daha az işe yarıyor.

Yazarlara göre, 2020'de Biden'a oy verenlerin yüzde 13'ü, 7 Ekim'den sonra Biden ile Kamala Harris'in İsrail'e gösterdiği körü körüne ve koulsuz destek nedeniyle 2024'te Kamala Harris'e oy vermedi. İsrail'deki ılımlıların sürgünü, İsrail'de üstünlükçülüğe (suprematsizme) ve militaristlere giderek daha fazla yer bırakmaktadır. Dolayısıyla, Amerikan politikasını giderek daha fazla üstünlükçü ve aşırı sağcı olan bu İsrail politikasına bağlamamak gerekecektir.

Ve sonuç olarak lobinin korktuğunu belirtiyorlar, çünkü "önce İsrail" kateşizmi(1) siyasi yelpazenin her iki kanadında da giderek daha az önem kazanıyor.(2)

 

1. Amerikan siyasi hayatında, medya ve karar alma mekanizmalarında, "İsrail'in çıkarlarının her ne pahasına olursa olsun savunulması gerektiğini" sorgulanamaz, eleştirilemez ve mutlak bir dogma/kural kabul eden ezberci siyasi anlayış.
2. Pascal Boniface'ın tahlil ettiği metin bağlamında ifade edilmek istenen şudur: (Tercüme edenin Notu.)

Uzun yıllar boyunca Washington'da (hem Demokrat hem Cumhuriyetçi kanatta), ABD'nin İsrail'e verdiği koşulsuz ve devasa desteği sorgulamak bir tabu kabul ediliyordu. Bu durum, adeta dini bir dogma (kateşizm) gibi kabul görüyor; aksi bir görüş belirtmek veya İsrail politikalarını eleştirmek siyasi kariyeri riske atıyordu.

Metnin sonundaki "Bu kateşizm giderek daha az önem kazanıyor / sarsılıyor" tespiti ise; özellikle genç nesiller, üniversiteler ve kamuoyu nezdinde bu ezberin artık bozulmaya başladığını, bu politikanın sorgulanmadan kabul edilme devrinin kapanmakta olduğunu ifade etmektedir.

Pascal BONIFACE Kimdir?

Pascal Boniface ( 25 Şubat 1956), Fransa'nın tanınmış jeopolitik uzmanlarından, uluslararası ilişkiler profesörlerinden ve yazarlarından biridir.

Hakkındaki temel bilgiler şu başlıklar altında özetlenebilir:

• IRIS'in Kurucusu:

Paris merkezli önde gelen bağımsız düşünce kuruluşu olan Fransız Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü'nün (IRIS - Institut de Relations Internationales et Stratégiques) kurucu direktörüdür.

• Akademik Kariyeri:

Uzun yıllar boyunca Paris 8 Üniversitesi ve Institut d'Études Politiques de Paris (Sciences Po) gibi prestijli kurumlarda uluslararası ilişkiler, nükleer caydırıcılık, silahsızlanma ve küresel güç ilişkileri üzerine dersler vermiştir.

• Uzmanlık Alanları:

Fransa'nın dış politikası, nükleer stratejiler, Ortadoğu politikaları, ABD dış politikası ve uluslararası lobilerin etki mekanizmaları üzerine yoğunlaşmıştır. Aynı zamanda Fransa'da spor jeopolitiği alanının öncülerinden biri olarak kabul edilir.

• Yayınları ve Medya Faaliyetleri:

Uluslararası ilişkiler, nükleer silahlar ve küresel siyaset üzerine yirmiden fazla kitabın yazarı veya editörüdür. Fransız ve uluslararası medyada dış politika üzerine yaptığı analizlerle, köşe yazılarıyla ve YouTube/dijital platformlardaki değerlendirmeleriyle (örneğin incelediğimiz analizleri gibi) tanınır.

. Ödüller ve Nişanlar

Kamu hizmetleri ve uluslararası alandaki akademik çalışmaları nedeniyle Fransa devletinin prestijli nişanları olan Légion d'Honneur (Şeref Nişanı) ve Ordre National du Mérite unvanlarına layık görülmüştür.

DERLEYEN: KAZIM ÇETİN YEMİNLİ (FRANSIZCA-TÜRKÇE )TERCÜMAN

• Etiketler
• #İsrail lobisi
• #AIPAC
• #ABD İsrail ilişkileri
• #Pascal Boniface
• #Eli Clifton Ian Lustick