KAZIM ÇETİN’DEN DİJİTAL İSRAF UYARISI: “HER TIKLAMANIN GÖRÜNMEYEN BİR AYAK İZİ VAR”

Eğitimci ve yazar Kazım Çetin, yapay zekâ kullanımı, dijital veri depolama ve internet tüketiminin çevresel etkilerine dikkat çekerek dijital çağda çevre bilincinin yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. Çetin, geleneksel su tasarrufu alışkanlıklarının dijital dünyaya da taşınması çağrısında bulundu.

Yayınlanma Tarihi : 20 Ekim 2026, 11:42

KAZIM ÇETİN’DEN DİJİTAL İSRAF UYARISI: “HER TIKLAMANIN GÖRÜNMEYEN BİR AYAK İZİ VAR”

Eğitimci ve yazar Kazım Çetin, “Ekrandaki Bir Tıklama: Barajdaki Bir Damla” başlıklı yazısında, dijital teknolojilerin çevre üzerindeki görünmeyen etkilerini gündeme taşıdı. Çetin, çevre bilincinin yalnızca musluğu kapatmak, elektriği gereksiz yere kullanmamak ve geri dönüşüme katkı sağlamakla sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek dijital tüketimin de çevresel sorumluluk kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Dijital dünyanın görünmeyen su tüketimi

Günümüzde yapay zekâ uygulamaları, arama motorları, çevrim içi videolar ve bulut depolama hizmetlerinin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline geldiğine dikkat çeken Çetin, bu teknolojilerin çalışması için önemli miktarda enerji ve bazı durumlarda su kullanıldığını vurguladı.

Veri merkezlerindeki sunucuların çalışırken ısındığını ve soğutma sistemlerinin çevresel kaynaklar üzerinde baskı oluşturabildiğini belirten Çetin, dijital işlemlerin doğadan bağımsız düşünülmemesi gerektiğini kaydetti.

Çetin, yazısında özellikle yapay zekâ kullanımının çevresel boyutuna işaret ederek teknolojinin bilinçsiz ve gereksiz kullanımının enerji tüketimini artırabileceğine dikkat çekti.

Gereksiz veriler de enerji tüketimini etkiliyor

Dijital dünyada biriken fotoğraflar, e-postalar, mesajlar ve kullanılmayan dosyaların depolama altyapılarında tutulduğunu hatırlatan Çetin, veri merkezlerinin sürekli çalışmasının enerji ihtiyacı doğurduğunu belirtti.

Dijital temizlik alışkanlığının önemine değinen Çetin, gereksiz verilerin ayıklanması ve dijital araçların ihtiyaç doğrultusunda kullanılması gerektiğini ifade etti. Bununla birlikte, veri silmenin çevresel etkisinin kullanılan depolama sistemine ve hizmetin işleyişine göre değişebileceğini de göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Eğitim camiasına dijital çevre bilinci çağrısı

Çetin, çevre bilincinin yeni nesillere kazandırılmasında okul yöneticilerine, öğretmenlere, velilere ve öğrencilere önemli sorumluluklar düştüğünü belirtti. Geleneksel tasarruf alışkanlıklarının dijital yaşamla birlikte yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Çetin, eğitimde dijital kaynakların bilinçli kullanımının önemine dikkat çekti.

Yazısında üç temel öneriye yer veren Çetin, yapay zekâ ve arama motorlarının amaca uygun kullanılmasını, gereksiz dijital dosyaların temizlenmesini ve video izlerken ihtiyaç duyulmayan yüksek çözünürlük ayarlarından kaçınılmasını önerdi. Otomatik video oynatma özelliklerinin kapatılması ve elektronik cihazların verimli kullanılması da öneriler arasında yer aldı.

“Çevre bilinci dijital dünyayı da kapsamalı”

Suyun israf edilmemesi konusunda toplumda yerleşmiş hassasiyetin dijital teknolojilerin kullanımına da yansıtılması gerektiğini belirten Çetin, modern çevre bilincinin yalnızca fiziksel çevreyle sınırlı kalamayacağını ifade etti.

Çetin, “Ekrandaki Bir Tıklama: Barajdaki Bir Damla” başlıklı yazısında, teknolojinin doğru kullanıldığında önemli fırsatlar sunduğunu ancak bu kullanımın çevresel sonuçlarının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Çetin’in çağrısı, dijital dönüşüm sürecinde enerji ve su kaynaklarının korunmasına yönelik farkındalığın artırılması ve çevre eğitiminin dijital alışkanlıkları da kapsaması gerektiğine işaret ediyor.