GÜNCEL

Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki hezimetinin ardından Donald Trump, kendisi için düşman bir Kongreyle karşı karşıya kalıyor. Gérard Araud, patlamaya hazır geçen bir dönemin son iki yılını tahlil ediyor.

Yayınlanma Tarihi : 06 Kasım 2026, 17:59

Demokratların yarattığı dev dalganın büyüklüğü karşısında sersemleyen Donald Trump, daha bir gün önce Cumhuriyetçilerin olası bir yenilgisini ancak hile ile açıklayabileceğini tekrarlayıp dururken bu kez hileden bahsetmeyi unuttu. Gelen sonuçlar, bir partinin yarım asırda bir yaşayabileceği türden bir hezimeti gözler önüne seriyordu. Temsilciler Meclisi'nin çoğunluk değiştirmesi beklenen bir durumdu, ancak Senato'nun da benzer bir akıbete uğraması çok daha az bekleniyordu.

Bunun en büyük kanıtını Teksas sundu: Cumhuriyetçiler orada sadece senatörlük koltuğunu ya da valiliği kaybetmekle kalmadı; Demokratlar, eyalet Yüksek Mahkemesi yargıçlığı da dâhil olmak üzere oylamaya sunulan tüm pozisyonları silip süpürdü.

Kaliforniya'dan sonra 31 milyonluk nüfusuyla en kalabalık ikinci eyalet olan Teksas, Amerikan muhafazakârlığının ta kendisidir: Gelir vergisi yoktur, idam cezası geçerlidir, kürtaj konusunda son derece kısıtlayıcı yasalar vardır ve kamusal alan asgari düzeyde tutulmuştur. Elbette zamanla Latin göçü ve iklim ile düşük vergi avantajı nedeniyle bölgeye gelen beyaz yakalılar sayesinde Demokratların bir şans yakalayabileceği öngörülüyordu, ancak hiç kimse bu kadar radikal bir dönüşümün bu kadar erken gerçekleşmesini beklemiyordu.

Bir Cezalandırma Oyu

Donald Trump, her zamanki zarifliğiyle, bu sonuçlarla hiçbir ilgisi olmadığını aceleyle açıklayarak koltuğunu kaybeden talihsiz Cumhuriyetçileri suçladı. Ona göre bu kişiler, vasatlıklarının ya da şahsına gösterdikleri sadakatsizliğin bedelini ödüyorlardı. Kendisi, daha bir gün önce "Cumhuriyetçilere oy vermek Trump'a oy vermektir" diye haykırdığını ise pek uygun bir şekilde unutuvermişti.

Oysa her iki kampın analistleri de aynı sonuca varıyor: Amerikalılar, ister haklı olarak İran'la savaşa bağladıkları enerji fiyatları ister siyasi tartışmanın ana temalarından biri haline gelen yolsuzluk isterse de yönetimin sertliği/acımasızlığı yüzünden olsun, başkanı ağır bir şekilde cezalandırmak istedi. Nitekim doğaları gereği genellikle muhafazakâr olan ve 2024'te artan sayılarla Trump'a oy veren Latinolar, bu kez ondan uzaklaştı; göçle mücadele etmesi gereken ICE milisinin/gözaltı biriminin tutumundan tehdit altında hissettiler. Donald Trump ne iddia ederse etsin, bu seçimleri kaybeden tam anlamıyla kendisidir. Cumhuriyetçiler, ona karşı gösterdikleri müsamahanın ve boyun eğmenin bedelini ağır ödediler.

2028 Hedefte

Amerikan seçimlerinin kısa döngüsü, daha yarından itibaren herkesin artık sadece bir sonraki başkanlık seçimini düşüneceği anlamına geliyor. Olası Cumhuriyetçi adaylar için zorluk, bir yandan başkanla aralarına mesafe koymak olacaktır; çünkü bu oylama onun kaçınılması gereken toksik bir referans haline geldiğini doğruladı. Ancak diğer yandan, MAGA seçmen kitlesinin ona duyduğu hassas sadakat göz önüne alındığında, ona ihanet ediyormuş gibi görünmemek gerekecektir.

Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio buna hazırlanıyorlar; ancak şu andan itibaren tamamen bir "’Canard boiteux’’ — "topal ördek" — olsa da, çalkalanmaya ve kendi halefinin kim olacağı üzerinde ağırlığını koymaya devam etmekten geri durmayacak olan Donald Trump'ın kendilerine yönelik tutumuna bağımlı olacaklar.

İçlerinden birini kendi veliahtı ilan edecek mi?

Ve bu durumda tavsiyesinin ağırlığı ne olacak?

Florida'da yeniden seçilen Vali DeSantis gibi diğer isimler ise, mevcut yönetimden belirgin bir şekilde uzak durarak kendilerini göstermeye başlıyorlar.

‘’Her Zaman Beklenmeyene Oynamak Gerekir »: James Talarico Teksas Kalesini Nasıl Yıktı?

Demokratlar tarafında da aynı sorular geçerli. Öncelikle, Kongre dönemini takıntılı bir başkan avı operasyonuna dönüştürecek aşırı radikallik tuzağını aşmaları gerekiyor; ardından, 2024'te Trump karşısında galip bir söylem ortaya koyamayan merkezcilik ile eşitsizliklerin son bir yüzyılın en yüksek seviyesine ulaştığı bir ülkede birçok kişinin beklentilerine yanıt veren sol kanat arasında, doğası gereği muhafazakâr olan bu ülkede doğru dengeyi kurmaları şart. Son olarak da bu seçim zaferinin besleyebileceği tüm kişisel hırslar arasında bir hakemlik yapmaları gerekiyor.

Veto Tehdidi

Şimdilik Donald Trump, bir yandan tüm tek taraflı girişimlerini engellemek için veto silahını sallarken diğer yandan Demokratlarla iş birliği yapmak istediğini iddia ediyor. Ancak kalıcı bir iş birliğinin olmayacağına bahse girebiliriz: Trump psikolojik olarak buna muktedir değil; Demokratlar ise ona karşı son derece bilenmiş durumdalar ve aile ticari ilişkileri üzerindeki soruşturma komisyonları aracılığıyla yolsuzlukla mücadeleyi kendi ana savaş alanları haline getirmek isteyecekler.

‘’İran'daki Savaş Devrim Muhafızları'nın Gücünü Pekiştirdi »

Dış politikada iki ana sonuç öne çıkıyor: Birincisi, Kongre'nin kendi yetkisini dayatmasıyla birlikte keyfi gümrük vergilerinin uygulanmasının sona ermesi; ikincisi ise her iki parti tarafından da desteklenen Ukrayna üzerindeki baskıların hafifletilmesi.

Geride ise İran'a karşı savaşın olası bir şekilde yeniden başlamasına dair belirsizlik kalıyor: Trump'ın fevriliği, İsrail'in etkisi ve İran'ın radikalliği arasında her şey mümkün; her ne kadar mantık —en azından bizim mantığımız— ABD'nin yenilgisinin sonuçlarını çıkarıp az çok geçen Haziran ayındaki mutabakata geri dönmesini gerektiriyor olsa da.

Gérard Araud'nun Le Point gazetesindeki bu ufuk açıcı tahlili, Amerikan sistemindeki denge ve denetleme mekanizmalarının ("Gulliver'i bağlayan iplerin") dış politikadan iç siyasete kadar nasıl sert biçimde devreye girdiğini gözler önüne seriyor.

trump-a-viktor-orban-les-marchands-de-colere-a-lepreuve-du-reel-B4OALXLNJVF4VL5JYDIJMOXUPM/">De Donald Trump à Viktor Orban, les marchands de colère à l’épreuve du réeltrump-et-des-republicains-aux-midterms-EWWPEHMNQRCHTH73U4FPNO5R5I/">« Un bain de sang » : comment expliquer la déroute de Trump et des républicains aux midterms ?

Donald Trump’tan Viktor Orbán’a, Öfke Tacirleri Gerçekliğin Sınavında: «Bir Kan Banyosu»: Trump ve Cumhuriyetçilerin Ara Seçimlerdeki Hezimetini Nasıl Açıklamalı?

DERLEYİCİ GÖRÜŞÜ:

Bu Vurucu Kapanış Ne Anlama Geliyor?

Metnin en sonunda yer alan bu ifade, aslında tüm makalenin ve benim günlerdir üzerinde çalıştığım ve tartıştığımı ‘’sistem ve liderlik krizlerinin’’ küresel boyutunu harika bir şekilde özetliyor:

"Öfke Tacirlerinin Gerçeklikle Sınavı":

Gerek Amerika'da Trump gerekse Macaristan'da Viktor Orbán gibi popülist liderler, iktidara yürürken toplumun öfkesini, kutuplaşmayı ve kimlik siyasetini bir motor olarak kullanırlar. Ancak iktidara gelip kurumları yıprattıklarında; enflasyon, savaşlar, hayat pahalılığı ve kurumsal tıkanıklıklar gibi "hayatın sert gerçekleri" karşılarına çıktığında o öfke retoriği artık işe yaramaz hale gelir.

"Kan Banyosu" (Un bayin de sang) Metaforu:

Fransız siyaset analizinde kullanılan bu sert ifade, oy sandığında yaşanan hezimetin sıradan bir seçim kaybı değil; partinin kurumsal tabanında, eyaletlerde (Teksas örneğinde olduğu gibi) ve kararsız seçmende yarattığı siyasi bir yıkım olduğunu anlatır.

Benim Köşe Yazım İçin Ne İfade Ediyor?

Metnin tam da bu şekilde bitmesi, hazırladığım köşe yazısındaki "Koçi Bey - Mecelle - Kurumsal Akıl" tezlerimi doğrulamak açısından altın değerindedir.

Çünkü gerek dünyadaki öfke siyaseti (Trump, Orbán) gerekse bizdeki kişiselleşmiş yürütme modeli, eninde sonunda kurumsuzlaşmanın ve vicdanı/hukuku devre dışı bırakmanın faturasını ödemek zorunda kalmaktadır.

Yazımızın finalini, Araud'nun kullandığı bu "Öfke tacirliği vs. Kurumsal Akıl ve Adalet" vurgusuyla da besleyebiliriz.

Bu analiz dizisini ve makale akışını tamamladıktan sonra köşe yazınız üzerinde nasıl bir son dokunuş yapalım?

Gérard Araud'nun 'Öfke Tacirleri' vurgusunu köşe yazısının sonucuna ekle

Hazırladığımız köşe yazısının son halini tam ve eksiksiz bir taslak olarak sun